Lúp bê giếng khoan là gì? Giải pháp khắc phục triệt để tình trạng mất nước đường ống

Trong quá trình sử dụng hệ thống cấp nước gia đình hay công nghiệp, việc máy bơm giếng khoan đã khởi động nhưng tuyệt đối không hút được nước, đường ống hút bị rỗng hoặc sau mỗi lần dừng máy đều phải mồi nước lại từ đầu là những sự cố vô cùng bực bội. Một trong những nguyên nhân cốt lõi và phổ biến nhất dẫn đến hiện tượng này nằm ở thiết bị lúp bê giếng khoan (van chân) đặt ở phần cuối của tuyến ống hút ngầm dưới sâu.

• Giữ nước liên tục: Đóng vai trò then chốt trong việc giữ toàn bộ cột nước luôn đầy trong đường ống hút.

• Ngăn dòng chảy ngược: Chặn không cho nước trào ngược trở lại nguồn giếng khi động cơ bơm ngừng hoạt động.

• Duy trì trạng thái sẵn sàng: Giúp máy bơm luôn duy trì được trạng thái mồi, sẵn sàng vận hành trơn tru ngay khi kích hoạt.

Lúp bê giếng khoan là gì?

Lúp bê giếng khoan là một loại van một chiều chuyên dụng được lắp ở đầu dưới của đường ống hút, thường đặt chìm sâu phía dưới mực nước trong giếng. Thiết bị thông minh này cho phép dòng nước đi theo một chiều duy nhất từ giếng vào đường ống nhưng tự động đóng chặt lại để ngăn nước chảy ngược khi máy bơm dừng hoạt động.

Trong kỹ thuật cơ điện, thiết bị này còn được gọi là van chân, foot valve hoặc van một chiều đầu hút. Khác với các dòng van một chiều thông thường trên đường ống đẩy, lúp bê giếng khoan được thiết kế tối ưu riêng cho đầu hút ngầm, đa phần tích hợp sẵn phần lưới lọc hoặc rọ nhựa/kim loại bọc bên ngoài nhằm ngăn chặn triệt để rác, sỏi và cát cặn lọt vào đường ống gây kẹt cánh bơm.

Cấu tạo lúp bê giếng khoan gồm những bộ phận nào?

1. Thân lúp bê: Phần khung chịu lực chính bảo vệ các chi tiết bên trong, thường được chế tạo bằng gang dẻo, đồng thau, inox hoặc nhựa kỹ thuật cao cấp tùy thuộc vào từng dòng sản phẩm.

2. Cửa vào: Đầu phía dưới kết nối trực tiếp với nguồn nước trong giếng, nơi tiếp nhận dòng nước hút vào hệ thống.

3. Cửa ra: Đầu phía trên kết nối đồng bộ với đường ống hút dẫn thẳng dòng nước về phía máy bơm trên mặt đất.

4. Bộ phận đóng mở: Sử dụng cơ cấu lá van bản lề, đĩa van trượt hoặc trục piston một chiều linh hoạt theo thiết kế kỹ thuật của nhà sản xuất.

5. Gioăng làm kín: Vòng đệm cao su hoặc Teflon giúp ép sát bề mặt tiếp xúc, ngăn chặn tuyệt đối tình trạng rò rỉ nước chảy ngược.

6. Lưới lọc hoặc rọ hút: Phần lưới bảo vệ bao bọc bên ngoài giúp cản lại rác thải, sỏi đá, cát bùn không cho xâm nhập vào hệ thống ống dẫn.

Nguyên lý hoạt động của lúp bê giếng khoan

Cơ chế vận hành của thiết bị diễn ra dựa trên nguyên tắc chênh lệch áp suất dòng chảy: Khi máy bơm khởi động, nó tạo ra lực hút chân không kéo dòng nước đi từ dưới giếng lên $\rightarrow$ áp lực dòng nước đẩy mở lá van của lúp bê giếng khoan $\rightarrow$ nước thông suốt qua rọ lọc vào đường ống dẫn để cấp nước lên bề mặt.

Khi máy bơm ngắt điện, lực hút mất đi, áp lực trọng lượng cột nước phía trên cùng với lực đàn hồi của lò xo (hoặc trọng lực) sẽ ép chặt đĩa van hoặc lá van đóng kín lại ngay lập tức $\rightarrow$ ngăn không cho nước chảy ngược xuống giếng $\rightarrow$ giữ nguyên trạng thái đầy nước trong toàn bộ đường ống hút. Nếu không có bộ phận này, cột nước sẽ tụt sạch xuống giếng, khiến máy bơm bị mất trạng thái mồi và gặp rất nhiều khó khăn trong những lần khởi động tiếp theo.

Các loại lúp bê giếng khoan phổ biến hiện nay

• Phân loại theo vật liệu cấu tạo:

  • Lúp bê đồng: Trọng lượng nhẹ, chống ăn mòn tương đối tốt, giá thành hợp lý, phù hợp với hầu hết hệ thống nước gia đình.

  • Lúp bê gang: Thân cực kỳ chắc chắn, chịu lực tốt, chuyên dùng cho các hệ thống cấp nước công suất lớn và đường ống cỡ lớn.

  • Lúp bê inox: Khả năng chống rỉ sét và ăn mòn tuyệt vời, phù hợp cho môi trường nước nhiễm mặn, nhiễm phèn nặng hoặc yêu cầu vệ sinh cao.

  • Lúp bê nhựa: Nhẹ nhàng, kháng hóa chất tốt, ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống tưới tiêu và dân dụng quy mô nhỏ.

• Phân loại theo thiết kế và kết nối: Bao gồm dòng có rọ lọc hoặc không rọ lọc, kiểu kết nối chân ren vặn nhanh hoặc kiểu kết nối mặt bích chắc chắn cho ống công nghiệp.

Thông số kỹ thuật cần quan tâm khi chọn lúp bê giếng 

1. Kích thước kết nối (Đường kính): Phải tương thích hoàn hảo với quy cách đường ống thực tế như Phi 21, Phi 27, Phi 34, DN25, DN32, DN40 hoặc DN50...

2. Vật liệu chế tạo: Cân nhắc kỹ chất lượng nguồn nước (nhiễm phèn, nhiễm mặn hay nước sạch) để chọn đồng, inox, gang hoặc nhựa nhằm tối ưu tuổi thọ.

3. Áp suất làm việc: Giới hạn chịu áp của van phải phù hợp với áp lực vận hành chung của hệ thống bơm.

4. Kích thước mắt lưới lọc: Khe hở lưới rọ phải vừa đủ để lọc sạch cặn bẩn mà không gây cản trở lưu lượng dòng chảy hút vào.

5. Kiểu kết nối: Xác định rõ dạng ren trong/ren ngoài hay mặt bích để lắp đặt chính xác vào đường ống.

6. Kích thước tổng thể: Yếu tố tối quan trọng đối với các giếng khoan có đường kính ống nhỏ, tránh việc van quá khổ không thả xuống được.

Lúp bê giếng khác gì van một chiều thông thường?

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa van một chiều thông thường và lúp bê giếng , dẫn đến việc mua nhầm loại không có lưới lọc rác hoặc không giữ được nước mồi, làm giảm nghiêm trọng hiệu suất làm việc của máy bơm.

Tại sao lúp bê bị hở có thể khiến máy bơm không hút được nước?

Hiện tượng máy bơm hú liên tục nhưng không lên nước thường xuất phát từ việc thiết bị giữ nước đầu nguồn bị hở. Khi mặt van không còn độ khít tuyệt đối, lượng nước lưu giữ trong toàn bộ đường ống hút sẽ từ từ rò rỉ và chảy ngược hết xuống lòng giếng. Hậu quả là đường ống bị rỗng hoàn toàn, máy bơm mất trạng thái mồi, sinh ra hiện tượng e khí và không thể tạo lực chân không để kéo nước lên.

Các nguyên nhân gây hở van thường do: gioăng cao su bị chai cứng theo thời gian, lá van bị kẹt cứng do vướng cặn cát, lò xo đàn hồi bên trong bị gãy, thân van bị nứt do áp lực hoặc thao tác lắp đặt lệch ren. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ làm cháy cuộn dây mô-tơ máy bơm do chạy khô quá tải, gây tốn kém chi phí sửa chữa lớn.

Lúp bê giếng được sử dụng ở đâu?

Thiết bị đóng vai trò thiết yếu trong mọi hệ thống khai thác nguồn nước ngầm như hệ thống bơm nước giếng khoan gia đình và công nghiệp, máy bơm đặt trên cạn hút nước từ bể ngầm, hệ thống cấp nước sinh hoạt, các trạm bơm tưới tiêu nông nghiệp quy mô lớn. Bất cứ hệ thống nào sử dụng phương pháp hút chân không từ nguồn nước thấp hơn vị trí máy bơm đều bắt buộc phải trang bị một chiếc lúp bê giếng chất lượng cao để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, không bị mất nước mồi.

Những sai lầm thường gặp khi lắp lúp bê giếng 

• Sai lầm 1: Lắp ngược chiều dòng chảy $\rightarrow$ Hậu quả là van đóng kín hoàn toàn, nước không thể đi qua được để cấp cho máy bơm.

• Sai lầm 2: Chọn sai kích thước kết nối $\rightarrow$ Hậu quả là không thể siết chặt vào đường ống hoặc gây thắt cổ chai làm giảm lưu lượng nước hút.

• Sai lầm 3: Thả lúp bê quá sát đáy giếng $\rightarrow$ Hậu quả là thiết bị dễ dàng hút phải cát, bùn và sỏi đá dưới đáy, gây kẹt lá van và mòn nhanh cánh bơm.

• Sai lầm 4: Chọn mắt lưới lọc quá nhỏ $\rightarrow$ Hậu quả là rác mịn nhanh chóng bịt kín lưới, gây nghẹt dòng và tăng tổn thất áp suất hút.

• Sai lầm 5: Không kiểm tra kỹ độ kín khít trước khi thả xuống giếng $\rightarrow$ Hậu quả là nước vẫn bị tụt liên tục, mất công kéo ống lên kiểm tra lại.

• Sai lầm 6: Bỏ quên việc vệ sinh định kỳ $\rightarrow$ Hậu quả là cặn bẩn bám dày đặc làm giảm lưu lượng nước hút và hỏng hóc thiết bị.

Cách chọn lúp bê giếng phù hợp

1. Bước 1: Xác định chính xác đường kính ống hút: Đo đạc quy cách đường ống thực tế để chọn cỡ ren hoặc mặt bích ăn khớp hoàn hảo.

2. Bước 2: Xác định lưu lượng và công suất máy bơm: Đảm bảo kích thước cổng van đáp ứng đủ lượng nước tiêu thụ mà không gây sức cản lớn.

3. Bước 3: Kiểm tra độ sâu và không gian giếng: Đảm bảo đường kính tổng thể của van phù hợp với vách ống chống giếng khoan.

4. Bước 4: Lựa chọn vật liệu tối ưu: Ưu tiên chất liệu đồng, inox hoặc gang tùy thuộc vào độ pH và thành phần hóa học của nguồn nước ngầm.

5. Bước 5: Kiểm tra kỹ thiết kế lưới lọc: Chọn loại rọ lưới có độ bền cao, lỗ lọc thoát nước tốt giúp ngăn chặn sỏi cát hiệu quả.

6. Bước 6: Xác minh chiều dòng chảy: Kiểm tra kỹ mũi tên chỉ hướng trên thân van trước khi tiến hành đấu nối cố định.

Checklist kiểm tra lúp bê khi máy bơm không hút được nước

•  Kiểm tra xem lá van bên trong có bị kẹt cứng không

•  Kiểm tra cặn cát hoặc sỏi nhỏ có đang mắc kẹt tại mặt gioăng làm kín không

•  Kiểm tra độ đàn hồi và độ phẳng của vòng gioăng cao su

•  Kiểm tra hiện tượng nước có bị tụt ngược lại giếng khi dừng máy không

•  Kiểm tra lưới rọ bảo vệ có bị rong rêu hoặc rác bám nghẹt không

•  Kiểm tra toàn bộ đường ống hút xem có bị rò rỉ khí lọt vào không

•  Kiểm tra chiều mũi tên lắp đặt của van đã chuẩn xác chưa

•  Kiểm tra độ sâu thả van đã cách xa phần bùn đáy giếng chưa

•  Kiểm tra khả năng giữ nước mồi của buồng bơm

•  Tiến hành thay mới thiết bị nếu phát hiện lúp bê đã bị lão hóa, hỏng nặng

Câu hỏi thường gặp về lúp bê giếng khoan

Lúp bê giếng dùng để làm gì?

Thiết bị chuyên dùng để điều hướng dòng nước chảy một chiều vào đường ống hút và tự động đóng kín để ngăn nước chảy ngược trở lại giếng khi máy bơm ngừng hoạt động.

Lúp bê có phải van một chiều không?

Về bản chất kỹ thuật, lúp bê chính là một dạng van một chiều chuyên dụng dành cho đầu hút, được thiết kế kèm theo rọ lưới lọc rác để bảo vệ hệ thống đường ống.

Lúp bê nên lắp ở đâu?

Vị trí lắp đặt chuẩn xác là ở đầu dưới cùng của tuyến ống hút, được thả ngập chìm trong nguồn nước nhưng phải cách xa phần đáy giếng để tránh hút phải bùn cát và cặn bẩn.

Vì sao lúp bê bị hỏng khiến máy bơm phải mồi lại?

Khi mặt van không đóng kín, nước trong đường ống hút sẽ bị rò rỉ chảy ngược xuống giếng, làm rỗng toàn bộ đường ống khiến máy bơm mất trạng thái mồi nước ban đầu.

Chọn lúp bê giếng khoan theo yếu tố nào?

Cần căn cứ vào đường kính ống hút, lưu lượng máy bơm, chất liệu chế tạo, điều kiện nguồn nước, kích thước lưới lọc và độ sâu của mực nước giếng.

Chọn đúng lúp bê để máy bơm giếng khoan hoạt động ổn định

Việc đầu tư và lắp đặt một chiếc lúp bê giếng chất lượng cao đóng vai trò quyết định đến sự ổn định và tuổi thọ của toàn bộ hệ thống cấp nước. Sự cố mất nước hay hiện tượng phải mồi lại máy bơm liên tục hoàn toàn có thể được giải quyết triệt để nếu bạn lựa chọn đúng chủng loại vật liệu, kích thước và kiểm tra kỹ lưỡng độ kín khít của thiết bị trước khi đưa vào vận hành.

Rất mong các bạn quan tâm và theo dõi valve.vn để cập nhật thông tin mới nhất về lúp bê giếng khoan